ਬੁੱਢਾ ਦਲ ਜਥੇਦਾਰ ਪਰੰਪਰਾ: ਗੁਰੂ ਖ਼ਾਲਸਾ ਪੰਥ ਦੀ ਅਟੁੱਟ ਅਥਾਰਟੀ
ਢਾ ਦਲ ਦੀ ਵੰਸ਼ਾਵਲੀ ਆਪਣੀ ਪਵਿੱਤਰ ਉਤਪੱਤੀ ਅਕਾਲ ਸੈਨਾ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਨਾਲ ਜੋੜਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਹਰਿਗੋਬਿੰਦ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਦੇ ਸਮੇਂ ਬਣੀ। ਇਹ ਉਹ ਦੌਰ ਸੀ ਜਿਸਨੇ ਸਿੱਖ ਯੋਧਾ ਪਰੰਪਰਾ ਦੀ ਸੰਸਥਾਗਤ ਨੀਂਹ ਰੱਖੀ। ਸਿੱਖ ਇਤਿਹਾਸ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਆਦਰਨੀਯ ਮਹਾਨ ਪੁਰਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਬਾਬਾ ਬੁੱਢਾ ਜੀ ਇਸ ਵੰਸ਼ਾਵਲੀ ਦੀ ਆਤਮਕ ਜੜ੍ਹ ਵਿੱਚ ਖੜ੍ਹੇ ਹਨ। ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਦੇ ਨਿਕਟਮ ਸਿੱਖ ਅਤੇ ਪਹਿਲੇ ਛੇ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬਾਨ ਦੇ ਸੇਵਕ ਹੋਣ ਦੇ ਨਾਤੇ, ਬਾਬਾ ਬੁੱਢਾ ਜੀ ਨਿਰੰਤਰਤਾ, ਭਗਤੀ ਅਤੇ ਗੁਰੂ-ਦੱਤੀ ਅਥਾਰਟੀ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕ ਹਨ।
ਜਦੋਂ ਬਾਬਾ ਬੁੱਢਾ ਜੀ ਘੋੜਸਵਾਰ ਸਿੱਖ ਯੋਧਿਆਂ ਸਮੇਤ ਗਵਾਲੀਅਰ ਕਿਲ੍ਹੇ ਵਿਖੇ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਹਰਿਗੋਬਿੰਦ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਦਾ ਸਵਾਗਤ ਕਰਨ ਪਹੁੰਚੇ, ਤਾਂ ਛੇਵੇਂ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਏ ਅਤੇ ਇਸ ਯੋਧਾ ਪਰੰਪਰਾ ਨੂੰ ਦਿਵ੍ਯ ਵਰਦਾਨ ਬਖ਼ਸ਼ਿਆ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਇਸ ਦੀ ਸਦੀਵੀ ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਸਥਾਪਿਤ ਹੋਈ। ਇਸ ਪਵਿੱਤਰ ਵਿਰਾਸਤ ਤੋਂ ਹੀ ਬੁੱਢਾ ਦਲ ਜਥੇਦਾਰ ਦੀ ਅਥਾਰਟੀ ਦਾ ਆਰੰਭ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਭਾਵੇਂ ਬੁੱਢਾ ਦਲ ਨੂੰ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਆਧਿਕਾਰਿਕ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਸੰਸਥਾਗਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ, ਪਰ ਇਸ ਦੀ ਆਤਮਕ ਕਮਾਨ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬਾਨ ਦੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਹੀ ਸਰਗਰਮ ਰਹੀ।
ਬਾਬਾ ਬਿਨੋਦ ਸਿੰਘ ਜੀ ਅਤੇ ਬੁੱਢਾ ਦਲ ਨੇਤ੍ਰਿਤਵ ਦੀ ਨੀਂਹ
ਜਦੋਂ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ ਨੇ ਨਾਂਦੇੜ ਤੋਂ ਬਾਬਾ ਬੰਦਾ ਸਿੰਘ ਬਹਾਦਰ ਨੂੰ ਖ਼ਾਲਸਾ ਪੰਥ ਦੇ ਨਾਲ ਪੰਜਾਬ ਭੇਜਿਆ, ਤਦ ਬਾਬਾ ਬਿਨੋਦ ਸਿੰਘ ਜੀ ਨੂੰ ਦਲ ਖ਼ਾਲਸਾ, ਅਰਥਾਤ ਖ਼ਾਲਸਾ ਫੌਜ ਦਾ ਜਥੇਦਾਰ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਬਾਬਾ ਬਿਨੋਦ ਸਿੰਘ ਜੀ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਅੰਗਦ ਦੇਵ ਜੀ ਦੀ ਸੱਤਵੀਂ ਪੀੜ੍ਹੀ ਦੇ ਵੰਸ਼ਜ ਸਨ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸਿੱਧੇ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ ਸੀ।
ਜਦੋਂ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ ਨਾਲ ਨਿਸ਼ਠਾਵਾਨ ਨਿਹੰਗ ਸਿੰਘਾਂ ਅਤੇ ਬਾਬਾ ਬੰਦਾ ਸਿੰਘ ਬਹਾਦਰ ਦੇ ਪੱਖਕਾਰਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਵਿਚਾਰਧਾਰਕ ਅੰਤਰ ਉੱਭਰੇ, ਤਦ ਬਾਬਾ ਬਿਨੋਦ ਸਿੰਘ ਜੀ ਨੇ ਨਿਹੰਗ ਸਿੰਘਾਂ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਕਰਦਿਆਂ ਖ਼ਾਲਸੇ ਦੀ ਅਸਲੀ ਪਰੰਪਰਾ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕੀਤੀ। ਇਹ ਟੋਲੀ ਤੱਤ ਖ਼ਾਲਸਾ (ਸੱਚਾ ਖ਼ਾਲਸਾ) ਕਹਲਾਈ, ਜਦਕਿ ਦੂਜਾ ਧੜਾ ਬੰਦਈ ਖ਼ਾਲਸਾ ਦੇ ਨਾਂ ਨਾਲ ਜਾਣਿਆ ਗਿਆ। ਬਾਬਾ ਬੰਦਾ ਸਿੰਘ ਬਹਾਦਰ ਦੀ ਸ਼ਹਾਦਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਖ਼ਾਲਸਾ ਪੰਥ ਮੁੜ ਇਕਜੁੱਟ ਹੋ ਗਿਆ।
ਇਹ ਘਟਨਾ ਬਾਬਾ ਬਿਨੋਦ ਸਿੰਘ ਜੀ ਨੂੰ ਵੰਸ਼ਾਵਲੀ ਅਨੁਸਾਰ ਪਹਿਲਾ ਬੁੱਢਾ ਦਲ ਜਥੇਦਾਰ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਭਾਵੇਂ “ਬੁੱਢਾ ਦਲ” ਨਾਂ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਅਧਿਕਾਰਿਕ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਅਪਣਾਇਆ ਗਿਆ।
ਨਵਾਬ ਕਪੂਰ ਸਿੰਘ ਜੀ ਅਤੇ ਬੁੱਢਾ ਦਲ ਦਾ ਨਾਮਕਰਨ
ਬਾਬਾ ਬਿਨੋਦ ਸਿੰਘ ਜੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਬਾਬਾ ਦਰਬਾਰਾ ਸਿੰਘ ਜੀ ਨੇ ਨਿਮਰਤਾ ਅਤੇ ਦੂਰਦਰਸ਼ਤਾ ਨਾਲ ਖ਼ਾਲਸਾ ਪੰਥ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਕੀਤੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਨਵਾਬ ਕਪੂਰ ਸਿੰਘ ਜੀ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਹੇਠ 1773 ਵਿੱਚ ਉਹ ਖ਼ਾਲਸਾ ਯੋਧੇ, ਜੋ ਲਗਾਤਾਰ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬਾਨ ਦੀ ਸੇਵਾ ਵਿੱਚ ਰਹੇ ਸਨ, ਅਧਿਕਾਰਿਕ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਬੁੱਢਾ ਦਲ ਦੇ ਨਾਂ ਹੇਠ ਸੰਸਥਾਗਤ ਕੀਤੇ ਗਏ।
ਇਸ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਬੁੱਢਾ ਦਲ ਨੂੰ ਖ਼ਾਲਸਾ ਪੰਥ ਦੀ ਸਰਵੋਚ ਸੈਣਿਕ ਅਤੇ ਆਤਮਕ ਅਥਾਰਟੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਮਾਨਤਾ ਮਿਲੀ। ਗਿਆਨੀ ਸਲੂਖਣ ਸਿੰਘ ਇਸ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਨੂੰ ਬੁੱਢਾ ਦਲ ਦੀ ਸੰਰਚਨਾ ਦਾ ਅਧਿਕਾਰਿਕ ਜਨਮ ਦੱਸਦੇ ਹਨ।
ਇਸ ਇਤਿਹਾਸਕ ਅਥਾਰਟੀ ਦੇ ਕਾਰਨ ਹੀ “ਸ਼ਿਰੋਮਣੀ” ਸ਼ਬਦ ਪਰੰਪਰਾਗਤ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਬੁੱਢਾ ਦਲ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਬੁੱਢਾ ਦਲ ਪੰਜਵਾਂ ਤਖ਼ਤ: ਪੰਜਵਾਂ ਤਖ਼ਤ
ਬੁੱਢਾ ਦਲ ਨੂੰ ਸਿੱਖ ਅਧਿਕਾਰ ਦੇ ਪੰਜਵੇਂ ਚਲਾਇਤ ਤਖ਼ਤ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਵਿਲੱਖਣ ਦਰਜਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੈ, ਜਿਸਨੂੰ ਪੰਜਵਾਂ ਤਖ਼ਤ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਚਾਰ ਸਥਾਈ ਤਖ਼ਤ ਹਨ:
• ਸ੍ਰੀ ਅਕਾਲ ਤਖ਼ਤ ਸਾਹਿਬ
• ਤਖ਼ਤ ਸ੍ਰੀ ਪਟਨਾ ਸਾਹਿਬ
• ਤਖ਼ਤ ਸ੍ਰੀ ਕੇਸਗੜ੍ਹ ਸਾਹਿਬ
• ਤਖ਼ਤ ਸ੍ਰੀ ਹਜ਼ੂਰ ਸਾਹਿਬ
ਬੁੱਢਾ ਦਲ ਚਲਦਾ ਵਹੀਰ (ਚਲਾਇਤ ਤਖ਼ਤ) ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਰਿਹਾ, ਜੋ ਇਤਿਹਾਸਕ ਸਿੱਖ ਅਸਥਾਨਾਂ ਦਰਮਿਆਨ ਲਗਾਤਾਰ ਯਾਤਰਾ ਕਰਦਾ ਸੀ ਤਾਂ ਜੋ ਧਾਰਮਿਕ ਕਰਤੱਬ ਠੀਕ ਢੰਗ ਨਾਲ ਨਿਭਾਏ ਜਾਣ ਅਤੇ ਸਿੱਖ ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਹੋ ਸਕੇ। ਅੱਜ ਵੀ ਬੁੱਢਾ ਦਲ ਕੋਲ ਇੱਕ ਸਥਾਈ ਮੁੱਖਾਲਾ ਅਤੇ ਇੱਕ ਚਲਦਾ ਵਹੀਰ ਦੋਵੇਂ ਮੌਜੂਦ ਹਨ, ਜੋ ਭਾਰਤ ਭਰ ਵਿੱਚ ਯਾਤਰਾ ਕਰਦਿਆਂ ਸਿੱਖ ਸਿੱਖਿਆ ਦਾ ਪ੍ਰਸਾਰ ਅਤੇ ਇਤਿਹਾਸਕ ਗੁਰਦੁਆਰਿਆਂ ਦੀ ਦੇਖਭਾਲ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਬੁੱਢਾ ਦਲ ਜਥੇਦਾਰ ਦੀ ਸਰਵੋਚ ਅਥਾਰਟੀ
ਬੁੱਢਾ ਦਲ ਜਥੇਦਾਰ ਦੀ ਸਰਵੋਚ ਅਥਾਰਟੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਅਕਾਲੀ ਬਾਬਾ ਫੂਲਾ ਸਿੰਘ ਜੀ ਦੇ ਸਮੇਂ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਮਹਾਰਾਜਾ ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ ਦੇ ਰਾਜ ਦੌਰਾਨ ਵੀ ਪੂਰੀ ਧਾਰਮਿਕ ਅਥਾਰਟੀ ਵਰਤੀ। ਜਦੋਂ ਮਹਾਰਾਜਾ ਨੇ ਸਿੱਖ ਨੈਤਿਕ ਮਰਯਾਦਾਵਾਂ ਦੀ ਉਲੰਘਣਾ ਕੀਤੀ, ਤਾਂ ਬਾਬਾ ਫੂਲਾ ਸਿੰਘ ਜੀ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਰੀਰਕ ਦੰਡ ਦੇਣ ਦਾ ਹੁਕਮ ਦਿੱਤਾ, ਜਿਸਨੂੰ ਮਹਾਰਾਜਾ ਨੇ ਨਿਮਰਤਾ ਨਾਲ ਸਵੀਕਾਰ ਕੀਤਾ।
ਇਹ ਘਟਨਾ ਕਈ ਯੂਰਪੀ ਇਤਿਹਾਸਕਾਰਾਂ ਵੱਲੋਂ ਦਰਜ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ, ਜੋ ਬੁੱਢਾ ਦਲ ਜਥੇਦਾਰ ਦੀ ਸੁਤੰਤਰ ਅਤੇ ਸਰਵੋਚ ਧਾਰਮਿਕ ਅਥਾਰਟੀ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਨਿਹੰਗ ਸਿੰਘ ਅਤੇ ਤਖ਼ਤ ਸਾਹਿਬਾਂ ਦਾ ਨਿਯੰਤਰਣ
ਗਿਆਨੀ ਕਿਰਪਾਲ ਸਿੰਘ, ਸ੍ਰੀ ਅਕਾਲ ਤਖ਼ਤ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਪੂਰਵ SGPC-ਚੁਣੇ ਹੋਏ ਜਥੇਦਾਰ, ਲਿਖਦੇ ਹਨ:
“ਬਾਬਾ ਅਕਾਲੀ ਫੂਲਾ ਸਿੰਘ ਜੀ ਦੀ ਸ਼ਹਾਦਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਬਾਬਾ ਹਨੂਮਾਨ ਸਿੰਘ ਜੀ ਬੁੱਢਾ ਦਲ ਦੇ ਜਥੇਦਾਰ ਬਣੇ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਬਾਬਾ ਪ੍ਰਹਲਾਦ ਸਿੰਘ ਜੀ ਅਤੇ ਬਾਬਾ ਗਿਆਨਾ ਸਿੰਘ ਜੀ ਨੇ ਜਥੇਦਾਰ ਵਜੋਂ ਸੇਵਾ ਨਿਭਾਈ। ਸ੍ਰੀ ਅਕਾਲ ਤਖ਼ਤ ਸਾਹਿਬ, ਸ੍ਰੀ ਕੇਸਗੜ੍ਹ ਸਾਹਿਬ ਅਤੇ ਤਖ਼ਤ ਸ੍ਰੀ ਦਮਦਮਾ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਮੁੱਖ ਗ੍ਰੰਥੀ ਨਿਹੰਗ ਸਿੰਘ ਸਨ। ਤਖ਼ਤਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਅਤੇ ਨਿਯੰਤਰਣ ਬੁੱਢਾ ਦਲ ਜਥੇਦਾਰ ਦੇ ਹੱਥਾਂ ਵਿੱਚ ਰਿਹਾ।”
ਉਹ ਅੱਗੇ ਇਹ ਵੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਕਰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਬੁੱਢਾ ਦਲ ਨੇ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਸਾਰੇ ਇਤਿਹਾਸਕ ਗੁਰਦੁਆਰਿਆਂ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਸੰਭਾਲਿਆ, ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਸੰਚਾਰ ਕਰਵਾਏ, ਸਿੱਖ ਰੀਤਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਸਿੱਖ ਧਰਮ ਦਾ ਪ੍ਰਸਾਰ ਕੀਤਾ।
ਤਖ਼ਤ ਸ੍ਰੀ ਹਜ਼ੂਰ ਸਾਹਿਬ ਅਤੇ ਤਖ਼ਤ ਸ੍ਰੀ ਪਟਨਾ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਸੀਨੀਅਰ ਗ੍ਰੰਥੀ ਵੀ ਨਿਹੰਗ ਸਿੰਘ ਸਨ, ਜੋ ਬੁੱਢਾ ਦਲ ਦੀ ਸਰਵੋਚ ਧਾਰਮਿਕ ਅਥਾਰਟੀ ਨੂੰ ਹੋਰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਬੁੱਢਾ ਦਲ: ਮੂਲ ਖ਼ਾਲਸਾ
ਸੰਤ ਨਾਹਰ ਸਿੰਘ ਨਿਰਮਲਾ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ:
“ਬੁੱਢਾ ਦਲ ਹੀ ਮੂਲ ਖ਼ਾਲਸਾ ਹੈ। ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ ਨੇ ਬਾਬਾ ਬਿਨੋਦ ਸਿੰਘ ਜੀ ਨੂੰ ਖ਼ਾਲਸਾ ਪੰਥ ਦਾ ਮੁਖੀ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਬਾਬਾ ਦਰਬਾਰਾ ਸਿੰਘ ਜੀ ਅਤੇ ਫਿਰ ਨਵਾਬ ਕਪੂਰ ਸਿੰਘ ਜੀ ਆਏ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇਸ ਦਾ ਨਾਂ ਬੁੱਢਾ ਦਲ ਰੱਖਿਆ। ਇਹ ਦਸਵੇਂ ਗੁਰੂ ਵੱਲੋਂ ਸਥਾਪਿਤ ਗੁਰੂ ਖ਼ਾਲਸਾ ਪੰਥ ਹਨ। ਬੁੱਢਾ ਦਲ ਸ਼ਿਰੋਮਣੀ ਪੰਥ ਹੈ।”
ਇਹ ਬਿਆਨ ਸਾਬਤ ਕਰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਬੁੱਢਾ ਦਲ ਜਥੇਦਾਰ ਦੀ ਅਥਾਰਟੀ ਗੁਰੂ-ਦੱਤੀ ਹੈ ਅਤੇ ਸਾਰੀਆਂ ਆਧੁਨਿਕ ਸਿੱਖ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਦੀ ਹੈ।
ਬੁੱਢਾ ਦਲ 96 ਕਰੋੜ: ਅਰਥ ਅਤੇ ਅਧਿਕਾਰ
96 ਕਰੋੜ ਦੀ ਉਪਾਧੀ ਦਾ ਅਰਥ ਹੈ ਖ਼ਾਲਸਾ ਰਾਜ ਦੇ ਸਮੇਂ ਉਪਸਥਿਤ ਹੋਣ ਵਾਲੀ 96 ਕਰੋੜ ਖ਼ਾਲਸਾ ਫੌਜ ਦਾ ਸੈਨਾਪਤੀ। ਇਹ ਪਵਿੱਤਰ ਉਪਾਧੀ ਕੇਵਲ ਬੁੱਢਾ ਦਲ ਜਥੇਦਾਰ ਲਈ ਹੀ ਰਾਖਵੀਂ ਹੈ।
ਅਤੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ:
• ਬੁੱਢਾ ਦਲ 96 ਕਰੋੜ ਗੁਰੂ ਖ਼ਾਲਸਾ ਪੰਥ ਦੇ ਸਰਵੋਚ ਸੈਨਾਪਤੀ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕ ਹੈ।
• ਇਹ ਉਪਾਧੀ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਸਿੱਖ ਸੰਗਠਨ ਜਾਂ ਜਥੇ ਵੱਲੋਂ ਵਰਤੀ ਨਹੀਂ ਜਾ ਸਕਦੀ।
ਬੁੱਢਾ ਦਲ ਜਥੇਦਾਰਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ (96 ਕਰੋੜ)
ਇਹ ਬੁੱਢਾ ਦਲ ਜਥੇਦਾਰਾਂ ਦੀ ਇਤਿਹਾਸਕ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਮੰਨੀ ਹੋਈ ਸੂਚੀ ਹੈ, ਜੋ ਅਟੁੱਟ ਪਰੰਪਰਾ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦੀ ਹੈ:
- ਜਥੇਦਾਰ ਬਾਬਾ ਬਿਨੋਦ ਸਿੰਘ ਜੀ
- ਜਥੇਦਾਰ ਬਾਬਾ ਦਰਬਾਰਾ ਸਿੰਘ ਜੀ
- ਜਥੇਦਾਰ ਬਾਬਾ ਨਵਾਬ ਕਪੂਰ ਸਿੰਘ ਜੀ
- ਜਥੇਦਾਰ ਬਾਬਾ ਜੱਸਾ ਸਿੰਘ ਜੀ ਅਹਿਲੂਵਾਲੀਆ (ਸੁਲਤਾਨ-ਉਲ-ਕੌਮ)
- ਜਥੇਦਾਰ ਅਕਾਲੀ ਬਾਬਾ ਨੈਣਾ ਸਿੰਘ ਜੀ
- ਜਥੇਦਾਰ ਅਕਾਲੀ ਬਾਬਾ ਫੂਲਾ ਸਿੰਘ ਜੀ
- ਜਥੇਦਾਰ ਅਕਾਲੀ ਬਾਬਾ ਹਨੂਮਾਨ ਸਿੰਘ ਜੀ
- ਜਥੇਦਾਰ ਬਾਬਾ ਪ੍ਰਹਲਾਦ ਸਿੰਘ ਜੀ
- ਜਥੇਦਾਰ ਬਾਬਾ ਗਿਆਨਾ ਸਿੰਘ ਜੀ
- ਜਥੇਦਾਰ ਬਾਬਾ ਤੇਜਾ ਸਿੰਘ ਜੀ
- ਜਥੇਦਾਰ ਬਾਬਾ ਸਾਹਿਬ ਸਿੰਘ ਜੀ ਕਾਲਾਧਾਰੀ
- ਜਥੇਦਾਰ ਬਾਬਾ ਚੇਤ ਸਿੰਘ ਜੀ
- ਜਥੇਦਾਰ ਬਾਬਾ ਸਾਂਤਾ ਸਿੰਘ ਜੀ
- ਜਥੇਦਾਰ ਬਾਬਾ ਬਲਬੀਰ ਸਿੰਘ ਜੀ ਅਕਾਲੀ (ਮੌਜੂਦਾ)
ਮੌਜੂਦਾ ਬੁੱਢਾ ਦਲ ਜਥੇਦਾਰ: ਬਾਬਾ ਬਲਬੀਰ ਸਿੰਘ ਜੀ ਅਕਾਲੀ (96 ਕਰੋੜ)
ਮੌਜੂਦਾ ਬੁੱਢਾ ਦਲ ਜਥੇਦਾਰ ਬਾਬਾ ਬਲਬੀਰ ਸਿੰਘ ਜੀ ਅਕਾਲੀ ਹਨ, ਜੋ 96 ਕਰੋੜ ਦੀ ਪਵਿੱਤਰ ਉਪਾਧੀ ਧਾਰਨ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਸਿੱਖ ਪਰੰਪਰਾ ਵਿੱਚ ਬੁੱਢਾ ਦਲ 96 ਕਰੋੜ ਗੁਰੂ ਖ਼ਾਲਸਾ ਪੰਥ ਦੇ ਸਰਵੋਚ ਸੈਨਾਪਤੀ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਕੇਵਲ ਬੁੱਢਾ ਦਲ ਜਥੇਦਾਰ ਲਈ ਹੀ ਰਾਖਵੀਂ ਹੈ।
ਅੱਜ ਪੰਥ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਬੁੱਢਾ ਦਲ ਜਥੇਦਾਰ ਬਾਬਾ ਬਲਬੀਰ ਸਿੰਘ ਜੀ ਅਕਾਲੀ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਬਾਬਾ ਬਿਨੋਦ ਸਿੰਘ ਜੀ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਈ ਗੁਰੂ-ਦੱਤੀ ਅਟੁੱਟ ਪਰੰਪਰਾ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਵਧਾ ਰਹੀ ਹੈ।
ਮੌਜੂਦਾ ਯੁੱਗ ਵਿੱਚ ਬੁੱਢਾ ਦਲ ਜਥੇਦਾਰ ਦਾ ਨਾਮ
ਜੋ ਲੋਕ ਮੌਜੂਦਾ ਬੁੱਢਾ ਦਲ ਜਥੇਦਾਰ ਦਾ ਨਾਮ ਜਾਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਦਰਜ ਹੈ: ਜਥੇਦਾਰ ਬਾਬਾ ਬਲਬੀਰ ਸਿੰਘ ਜੀ ਅਕਾਲੀ (96 ਕਰੋੜ)। ਉਹ ਨਿਹੰਗ ਪਰੰਪਰਾ ਅੰਦਰ ਬੁੱਢਾ ਦਲ ਦੇ ਆਤਮਕ ਅਤੇ ਸੈਣਿਕ ਮੁਖੀ ਵਜੋਂ ਸਾਰਵਭੌਮ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਬਾਬਾ ਬਲਬੀਰ ਸਿੰਘ ਜੀ ਅਤੇ ਬੁੱਢਾ ਦਲ
ਬਾਬਾ ਬਲਬੀਰ ਸਿੰਘ ਜੀ ਬੁੱਢਾ ਦਲ, ਖ਼ਾਲਸੇ ਦੀ ਮੂਲ ਅਥਾਰਟੀ ਦੀ ਜੀਵੰਤ ਨਿਰੰਤਰਤਾ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧਿਤਵ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਹੇਠ ਬੁੱਢਾ ਦਲ ਸਿੱਖ ਸਰਬਭੌਮਤਾ ਦੇ ਪੰਜਵੇਂ ਤਖ਼ਤ ਵਜੋਂ ਆਪਣੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਂਦਾ ਆ ਰਿਹਾ ਹੈ ਅਤੇ ਪਰੰਪਰਾਗਤ ਸਿੱਖ ਮਰਯਾਦਾ, ਯੋਧਾ ਅਨੁਸ਼ਾਸਨ ਅਤੇ ਆਤਮਕ ਨੇਤ੍ਰਿਤਵ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਬਾਬਾ ਬੁੱਢਾ ਦਲ ਜਥੇਦਾਰ ਅਤੇ 96 ਕਰੋੜ ਦੀ ਉਪਾਧੀ
“ਬਾਬਾ ਬੁੱਢਾ ਦਲ ਜਥੇਦਾਰ” ਸ਼ਬਦ ਉਸ ਸਰਵੋਚ ਮੁਖੀ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜੋ ਬੁੱਢਾ ਦਲ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ 96 ਕਰੋੜ ਦੀ ਉਪਾਧੀ ਧਾਰਨ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਮੌਜੂਦਾ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਉਪਾਧੀ ਬਾਬਾ ਬਲਬੀਰ ਸਿੰਘ ਜੀ ਅਕਾਲੀ ਕੋਲ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਉਹ ਬੁੱਢਾ ਦਲ 96 ਕਰੋੜ ਦੀ ਮਾਨਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਅਥਾਰਟੀ ਦੇ ਧਾਰਕ ਹਨ।
ਬੁੱਢਾ ਦਲ 96 ਕਰੋੜ: ਜੀਵੰਤ ਅਥਾਰਟੀ
ਬੁੱਢਾ ਦਲ 96 ਕਰੋੜ ਦੀ ਪਵਿੱਤਰ ਉਪਾਧੀ ਭਵਿੱਖ ਦੀ 96 ਕਰੋੜ ਖ਼ਾਲਸਾ ਫੌਜ ‘ਤੇ ਦਿਵ੍ਯ ਹੁਕਮ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕ ਹੈ। ਅੱਜ ਇਹ ਅਥਾਰਟੀ ਬਾਬਾ ਬਲਬੀਰ ਸਿੰਘ 96 ਕਰੋੜ ਕੋਲ ਨਿਹਿਤ ਹੈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਗੁਰੂ ਖ਼ਾਲਸਾ ਪੰਥ ਦੀ ਸਦੀਵੀ ਸਰਬਭੌਮਤਾ ਨੂੰ ਪ੍ਰਤੀਬਿੰਬਿਤ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਇਹ ਲੇਖ " ਬੁੱਢਾ ਦਲ ਜਥੇਦਾਰ ਪਰੰਪਰਾ: ਗੁਰੂ ਖ਼ਾਲਸਾ ਪੰਥ ਦੀ ਅਟੁੱਟ ਅਥਾਰਟੀ" ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਇੱਥੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਹੋਇਆ ਸੀ!
टिप्पणियाँ
एक टिप्पणी भेजें